Roadmaps: kompas voor samenwerking

Ons doel bij NGinfra is helder: impact maken met kennis. Maar hoe doe je dat met zes grote partnerorganisaties en een beperkt NGinfra-programmabureau van 10 personen? Dat lukt alleen met een stevig kompas! De twee NGinfra Roadmaps geven richting aan een heldere missie voor 2050. Deze laten zien welke stappen we samen moeten zetten om ons doel te bereiken en zorgen ervoor dat we niet afgeleid raken door actualiteiten. Dirk Koppenol, Coördinator Roadmaps en Strateeg, licht toe hoe hij de Roadmaps inzet.

Intensief proces om Roadmaps vast te stellen
In het najaar van 2023 en voorjaar van 2024 vulden bestuurders en medewerkers van onze partners in tien intensieve sessies de Roadmaps in. Deze Roadmaps zijn voor hen cruciaal om Nederland richting 2050 vorm te geven en de grote uitdagingen – zoals arbeidsschaarste, grondstoffenschaarste en milieuruimte – aan te pakken.

Het vaststellen van Roadmaps was niet eenvoudig, omdat partners verschillende definities en prioriteiten hebben. Het leverde twee inspirerende doelstellingen op:

1. Veerkrachtig Ontwerp en Onderhoud – in 2050 sturen partners op hun assets als één samenhangend, veerkrachtig netwerk.
2. Eerlijk Gebruik – in 2050 draagt infrastructuur bij aan een duurzame, rechtvaardige en leefbare samenleving door eerlijk gebruik te stimuleren.

Dirk merkt hierbij op dat de Roadmaps geen doel, maar een middel zijn. “Ik geloof dat je altijd open moet staan voor inventieve ideeën als die langskomen.” Elke drie jaar nemen we de Roadmaps onder de loep en kijken we naar nieuwe ontwikkelingen zoals geopolitieke spanningen of de razendsnelle opkomst van AI.

Projecten langs de lat van de Roadmaps leggen
De subdoelen in de Roadmaps geven richting, maar er blijft altijd speelruimte. “NGinfra hanteert daarom een drieslag: reflecteren, experimenteren en routiniseren. Bij elk onderwerp stel ik mezelf de vraag: Wat moeten we nog onderzoeken (reflecteren) om te kunnen gaan testen (experimenteren) en tot toepassing te komen in de praktijk (routiniseren)?” Los van de inhoud is een ander criterium belangrijk voor Dirk: het inspireren en vernieuwend zijn. “Wij kijken naar de lange termijn en kansen voor cross-sectorale samenwerking. Daarom zoeken we onderwerpen die prikkelen – zoals dit jaar: AI & Quantum, Eerlijke beprijzing en Defensie.”

Kennis delen en acties bepalen in Roadmapwerksessies
Een Roadmapsessie brengt 30-40 experts van de partners, wetenschappers en externe deskundigen samen. Het doel: kennis delen en concrete acties bepalen. “Een goed voorbeeld is de sessie rond arbeidsschaarste op 13 maart. We presenteerden daar ons rapport over het verwachte tekort aan technisch personeel in 2030 bij de zes partners.” McKinsey berekende dat dit tekort in 2024 al tussen de 100.000 en 150.000 fte ligt. Daardoor kan zo’n 30% van de geplande projecten van de partners in gevaar komen. “Samen met HR- en inkoopcollega’s van de partners hebben we gekeken naar oplossingen zoals het uitwisselen van personeel in specifieke functiegroepen en het bundelen van masterplannen om werk op elkaar af te stemmen. We werken nu verder met de partners om deze ideeën te realiseren – en daar ben ik trots op.”

Directe en indirecte impact met onderzoek
“De Roadmaps bepalen heel concreet welke projecten we wel en niet oppakken. Dit is zeker niet altijd een lineair proces, want niet elke partner ervaart uitdagingen hetzelfde en elke partner is anders georganiseerd, maar het leidt wel tot impact. Zo heeft onderzoek onder meer geleid tot de opzet van NGinfra ISAC waar kennis en ervaring wordt uitgewisseld over digitale weerbaarheid om te leren van incidenten. Ook is MOVICI ontwikkeld, een tool voor het modeleren en visualiseren van kritieke infrastructuren. Met dit softwareplatform kun je testen welk effect disrupties van één netwerk hebben op die van de ander, zoals bij een black-out.”

“Wat ik zo mooi vind, is dat het ook indirect tot grote impact kan leiden. Zo kwam de metrovervoerder RET met de vraag of het geen uitkomst zou zijn als ze hun metronetwerk zouden gebruiken om energie te leveren. Dit leidde tot een onderzoek met wetenschappers uit het NGinfra-netwerk met het antwoord: ja dat kan. Dit leverde een primeur op in Europa: RET gaat nu stroom leveren voor twee nieuwe laadpleinen van de gemeente Rotterdam (2 MWh). Verdere uitbreiding is nog mogelijk want het elektriciteitsnetwerk van RET geleidt jaarlijks 90.000 MWh! Dit is voor mij een mooi voorbeeld van omdenken om dezelfde doelen te bereiken: een duurzame economie en leefbare samenleving in 2050.”

Positionering centraal in 2025
2025 staat in het teken van positioneren. “Waar staan we met alle partners? Wat zijn de grootste kansen? Wat is ons gedeelde toekomstbeeld? In 2025 zetten we daarop in, maar willen we nog concreter aan de slag in de vorm van pilots.”

Meedoen?
Elke partner heeft een impactcoördinator die als contactpersoon fungeert richting NGinfra. Deze coördinator weet welke onderzoeken en projecten lopen en wie erbij betrokken is. Wil je aansluiten? Neem contact op met de impactcoördinator in jouw organisatie, zie: Over ons – NGinfra.