Brede welvaart en MKBA

Brede welvaart verankeren in investeringsbeslissingen

Onderzoeksdoel
NGinfra werkt aan de het beter inzichtelijk maken van de impact van de infrastructuur op de maatschappij, met als doel om deze inzichten te gebruiken bij de besluitvorming van de infrabeheerders. NGinfra heeft zich aangesloten bij de coalitie Sturen op Brede Welvaart, waarin de vijf organisaties Alliander, Enexis, Gasunie, Stedin en Vitens zich committeren om de brede maatschappelijke impact te verankeren in de kern van de besluitvorming.

Sturen op brede welvaart krijgt steeds meer aandacht. Sinds een jaar of tien werken de planbureaus en het CBS aan indicatoren die de welvaart in Nederland beter weergeven. Sinds het CPB/PBL rapport “Maatschappelijke kosten-batenanalyse en brede welvaart (aanvulling op de MKBA-Leidraad)” van 2022 wordt het brede welvaartsdenken ook expliciet meegenomen in de MKBA-systematiek.

Voor de partners van NGinfra is het belangrijk om de bijdrage van hun netwerken aan de maatschappij en de investeringen die ermee gemoeid zijn beter voor het voetlicht te krijgen. Het gaat dan niet alleen om het inzichtelijk maken van de directe baten, maar ook de veel bredere maatschappelijke impact. Het gevoel leeft dat de MKBA dat op dit moment nog onvoldoende kan of doet. Hierdoor worden kansen gemist, wordt suboptimaal geïnvesteerd of worden niet altijd de maatschappelijk beste keuzes gemaakt. Er is daarom behoefte aan een manier om brede welvaart beter te verankeren in de besluitvorming. Deze behoefte reikt verder dan die van individuele infrabeheerders: er ligt ook een gezamenlijk belang. Wanneer netbeheerders gezamenlijk de tools en de governance verder ontwikkelen, ontstaat ook meerwaarde voor cross-sectorale vraagstukken. Er is nu vooral behoefte bij de netbeheerders en NGInfra om volgende, concrete stappen te kunnen zetten op dit gebied.

Onderzoeksvragen

• Hoe kunnen de MKBA en IAT een afweging op basis van brede welvaart zo goed mogelijk ondersteunen?
• Wat is er nodig voor de governance van het afwegen op basis van brede welvaart?
• Hoe challenge/onderbouw je (grote) investeringen in infranetwerken door infranetwerkbeheerders met een blik op nu, elders en later? Hoe maken we cross-sectorale effecten daarbij inzichtelijk?

Status
Het onderzoek is in uitvoering. Oplevering van rapport in Q2 2026.

Betrokken partners
Alle NGinfra-partners.