NWO 3 – Responsible Transformations
Over veranderen met schaarste
Infrastructuren zijn cruciaal in het verbinden ons land en de samenleving binnen en buiten onze grenzen. Infrabeheerders dragen hiermee een grote verantwoordelijkheid voor het economische en maatschappelijke welzijn van Nederland. Schaarste in mensen en middelen, ruimte in het land en ruimte in de regels, en de noodzaak tot vervanging en verandering, alles maakt dat het simpelweg maar blijven leveren van capaciteit voor groei geen reële optie is.
Het doel van het onderzoeksprogramma Responsible Transformations van NWO en NGinfra is om de organisaties te helpen de transities vorm te geven in een context van schaarste. Zoals altijd in intensieve samenwerking tussen onderzoek en praktijk, voor een wetenschappelijke ontwikkeling en toetsing van nieuwe aanpakken voor infrabeheerders die bij die schaarste passen.
Drie projecten zijn in voorbereiding:
VIA PRUDENTI: Partnering for Responsible, Unified Delivery and Efficient NeTworks of Infrastructure
Onze publieke infrastructuurbeheerders staan voor grote uitdagingen door veroudering, klimaatverandering en schaarste. Het tekort aan mensen en middelen vraagt om samenwerking om deze efficiënt in te zetten. Dit vereist een nieuwe aanpak, waarin beheerders niet alleen naar losse onderdelen kijken, maar alles als één geheel benaderen. VIA PRUDENTI stelt gezamenlijke regiekamers voor, geïnspireerd door de hightechindustrie, waarin strategie, planning en uitvoering worden gecombineerd. Zo kunnen meerdere partijen samen zorgen voor beter onderhoud en beheer van systemen. Het voorstel richt zich op verstandige samenwerking en centrale coördinatie voor duurzaam infrastructuuronderhoud en effectieve oplossingen.
Hoofdaanvrager: prof. dr. H.A. Akkermans – Universiteit Tilburg
Medeaanvragers: prof. dr. L. (Leentje) Volker, prof. dr. C. (Carol) Ou, prof. G. (Giorgio) Monti, prof. W. (Wendy) van der Valk, dr. Y. (Yingqian) Zhang, dr. Z. (Zaharah) Bukhsh, dr. R. (Ruth) Sloot, dr. F. (Florian) Pethig, dr. M. (Max) Baumgart
Samenwerkingspartners: Havenbedrijf Rotterdam, Vitens, ProRail, Rijkswaterstaat
SPINES: Cross-sectoral strategies for shaping infrastructure demand
SPINES ondersteunt infrastructuurbeheerders bij het ontwikkelen van sectoroverschrijdende strategieën om de vraag naar infrastructuur proactief te sturen, als alternatief voor het traditionele, niet langer houdbare ‘predict-and-provide’-paradigma. Maatschappelijke uitdagingen zoals klimaatverandering, de energietransitie en schaarste aan hulpbronnen vragen om een nieuwe benadering van infrastructuurbeheer en governance. Door inzichten uit de disciplines engineering, planning, innovatie- en transitiestudies te combineren, onderzoekt SPINES de dynamiek tussen infrastructuurbeheer, beleidsvorming en het gedrag van eindgebruikers. De kennis die zij genereren, helpt infrastructuurbeheerders bij het bevorderen van eerlijker en efficiënter gebruik en beheer van infrastructuurcapaciteit.
Hoofdaanvrager: dr. ir. V. de Gooyert – Radboud Universiteit
Medeaanvragers: dr. S. (Sander) Lenferink, dr. F.A. (Femke) Bekius, dr. ir. H.J. (Henk-Jan) Kooij, dr. T. (Tim) Busscher, dr. S. (Stefan) Verweij, dr. Q. (Quan) Zhu, dr. A. (Andreas) Hartmann
Samenwerkingspartners: Biggelaar Groep (co-financier), Havenbedrijf Rotterdam, Vitens, ProRail, Rijkswaterstaat, Alliander, Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, Vialis, ConnectR
TASICI – Transformative Adaptation Strategies for Interdependent Critical Infrastructure
Vitale en kritieke infrastructuur is onmisbaar voor de samenleving, maar wordt steeds kwetsbaarder door onderlinge afhankelijkheden en klimaatextremen zoals hittegolven, droogte en zware regenval. De Nederlandse infrastructuursector moet deze uitdagingen combineren met schaarste van personeel en materiaal, vernieuwing van assets en maatschappelijke transities. TASICI ontwikkelt innovatieve hulpmiddelen en strategieën om cascade-effecten te beperken, investeringen in adaptatie te prioriteren en samenwerking tussen sectoren te bevorderen. Met twee belangrijke Nederlandse transportcorridors — de Metropoolregio Amsterdam en de Rhine-Alpine corridor — combineert het project technische, klimaat en organisatorische kennis. TASICI versterkt de veerkracht en betrouwbaarheid van infrastructuur en ondersteunt de langetermijntransities in de samenleving.
Hoofdaanvrager: dr. E.E. Koks – VU Amsterdam
Mede-aanvragers: prof. dr. ir. F. (Fleur) Deken, dr. Kathleen Stephenson, dr. A. (Anja) Overdiek, dr.ir. Jasper Verschuur
Samenwerkingspartners: Rijkswaterstaat, ProRail, Schiphol, Havenbedrijf Rotterdam, Vervoerregio Amsterdam en University of Queensland
